Banke u Bosni i Hercegovini mogle bi tokom 2026. godine dobiti prvu ozbiljnu konkurenciju u sektoru platnih usluga. Federacija Bosne i Hercegovine i Republika Srpska istovremeno su pripremile usklađene nacrte zakona o platnim uslugama koji pored banaka i pošta uvode novu kategoriju pružalaca — nebankarske finansijske organizacije, takozvane platne institucije. Zakoni su nakon usvajanja u vladama upućeni u parlamentarne procedure, uz napomenu da su moguće izmjene tokom daljnjeg razmatranja.
Prema odredbama zakona za Federaciju BiH, platne usluge moći će pružati banke, platne institucije, pružaoci usluge iniciranja plaćanja, registrovani pružaoci usluga informacija o računu, mikrokreditna društva, Centralna banka BiH, Federacija BiH i jedinice lokalne samouprave te javni poštanski operateri sa sjedištem u FBiH. Izuzetak je Razvojna banka FBiH, koja platne usluge pruža u skladu sa zakonom kojim je osnovana.
U Republici Srpskoj krug pružalaca platnih usluga uključuje banke, društva za izdavanje elektronskog novca, mikrokreditna društva, platne institucije, pružaoce usluga informacija o računu, Ministarstvo finansija RS i organe jedinica lokalne samouprave, Investiciono-razvojnu banku Republike Srpske te javnog poštanskog operatera sa sjedištem u RS. Kada Ministarstvo finansija RS i organi lokalne samouprave pružaju platne usluge u okviru svojih isključivih zakonskih nadležnosti, na njih se ne primjenjuju odredbe novog zakona.
Zakonom je precizirana i uloga pošta. One mogu vršiti isplatu gotovog novca potrošačima na teret računa koji se vodi kod banke, primati i naplaćivati čekove po tekućim računima te pružati usluge posredovanja između banaka i korisnika platnih usluga.
Pravno lice u FBiH koje želi poslovati kao platna institucija mora podnijeti zahtjev Agenciji za bankarstvo FBiH, koja ima rok od 60 dana za donošenje rješenja o davanju odobrenja. Odobrenje se oduzima ako institucija ne počne s radom u roku od godinu dana, ako duže od šest mjeseci ne pruža usluge, ili ako se utvrdi veza s pranjem novca ili financiranjem terorizma. U Republici Srpskoj dozvolu izdaje Agencija za bankarstvo RS, a platna institucija može početi s radom odmah po dobijanju dozvole.
Osnivački kapital propisan je identično u oba entiteta. Platna institucija koja se bavi isključivo izvršavanjem novčanih doznaka mora imati minimalni osnivački kapital od 40.000 KM. Za pružaoce usluge iniciranja plaćanja minimum iznosi 100.000 KM. Institucije koje pružaju jednu ili više platnih usluga moraju raspolagati osnivačkim kapitalom od najmanje 250.000 KM. Ukupan minimalni osnivački kapital mora biti uplaćen u novcu.
Iz Vlade Republike Srpske novi zakon opisuju kao reformski akt u oblasti platnog prometa. "Zakonom se stvaraju pravne pretpostavke za postepeno uvođenje koncepta tzv. otvorenog bankarstva u kojem, osim banaka i Preduzeća za poštanski saobraćaj Republike Srpske, platne usluge mogu da pružaju i nebankarske finansijske organizacije — platne institucije", navedeno je u saopštenju Vlade RS.
Oba zakona istovremeno predstavljaju ispunjavanje jednog od ključnih zahtjeva za priključenje evropskom platnom sistemu za prekogranična plaćanja u evrima — SEPA (Single Euro Payments Area). Novi okvir regulacije platnog sektora bit će jedna od tema šeste konferencije DDays pod nazivom "Finansije 4.0 — aktuelni trendovi i izazovi u finansijskom sektoru JIE", koja će se održati 23. aprila u Banjoj Luci.
